Όλυμπος

Rock, Mixed, Traditional

Ο Όλυμπος είναι το μεγαλύτερο, ψηλότερο και ιστορικότερο βουνό της Ελλάδας, το οποίο έχει ανακηρυχθεί Εθνικός Δρυμός από το 1938. Αναρριχητική δράση έχει αναπτυχθεί από τις αρχές του αιώνα σε δεκάδες σημεία του, αλλά τα σημαντικότερα πεδία σήμερα είναι ο Μύτικας, το Στεφάνι, το Σκολιό και η Ζηλνιά (ή Ζιλνιά).

Ιστορία

Ο Όλυμπος για τους αρχαίους Έλληνες ήταν ένα μυθικό βουνό, το οποίο είχαν επιλέξει οι 12 Θεοί για κατοικία τους. Το Στεφάνι το ονόμαζαν "Θρόνο του Δία", ίσως γιατί το σχήμα του από τα ανατολικά μοιάζει με την πλάτη ενός γιγάντιου θρόνου, όπως θα ταίριαζε σε έναν θεό. Από αρχαιολογικά ευρήματα είναι γνωστό ότι ανέβαιναν στις εύκολα προσβάσιμες κορυφές προκειμένου να προσφέρουν θυσίες στους Θεούς. Είναι άγνωστο αν είχαν ανέβει και στις ψηλότερες κορυφές, δηλαδή τον Μύτικα και το Στεφάνι. Επίσης, άγνωστο είναι και αν μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα ανέβηκαν στις δυο αυτές κορυφές μεταγενέστεροι Έλληνες ή ξένοι. Η πρώτη καταγεγραμμένη ανάβαση στην ψηλότερη κορυφή, τον Μύτικα, έγινε στις 2/8/1913 από τον Έλληνα Χ. Κάκκαλο και τους Ελβετούς F. Boissonas και D. Baud-Bovy.

Οριοθέτηση

Ο ορεινός όγκος του Ολύμπου οριοθετείται από τα χωριά Λιτόχωρο, Σκοτίνα, Καρυά, Σκαμνιά, Κρυόβρυση, Ολυμπιάδα, Καλύβια, Πύθιο, Κοκκινοπλό, Πέτρα, Βροντού και Δίον. Διάφορες εκδόσεις συμπεριλαμβάνουν στον όγκο του και τον Κάτω Όλυμπο, βάζοντας ως νότιο όριο την χαράδρα των Τεμπών.

Από τις βαθιές χαράδρες του βουνού, οι μεγαλύτερες είναι αυτές του Ενιπέα στα ανατολικά, της Ζηλιάνας στα νότια και του Μακρυρέματος στα βόρεια. Η χαράδρα της Ζηλιάνας χωρίζει τον Όλυμπο από τον Κάτω Όλυμπο.

Κορυφές

Αν και τα ψηλότερα Ελληνικά βουνά έχουν μια κορυφή κοντά στα 2500μ, στον Όλυμπο υπάρχουν αρκετές κορυφές πάνω από το υψόμετρο αυτό. Από αυτές, οι ψηλότερες και γνωστότερες είναι ο Μύτικας (2918μ), το Στεφάνι (2912μ), το Σκολιό (2908μ), ο Άγιος Αντώνιος (2815μ), ο Προφήτης Ηλίας (2803μ) και ο Καλόγερος (2684μ).

Δραστηριότητα

Το βουνό προσέλκυσε πολύ νωρίς τους αναρριχητές που άρχισαν να δραστηριοποιούνται σε διάφορα σημεία του. Τα σημαντικότερα πεδία με αναρριχητικές διαδρομές είναι ο Μύτικας, το Στεφάνι, το Σκολιό και η Ζηλνιά. Οι διαδρομές στα πεδία αυτά έχουν ανοιχτεί και σκαρφαλώνονται με παραδοσιακό τρόπο, αλλά υπάρχουν και εξαιρέσεις, κυρίως στη Ζηλνιά, όπου συναντώνται αρκετές καλοασφαλισμένες διαδρομές αθλητικού χαρακτήρα.

Για τους αναρριχητές, το Στεφάνι έχει μια ιδιαίτερη ιστορική αξία, αφού στις 26/6/1934 ανοίχτηκε εκεί η πρώτη καταγεγραμμένη αναρριχητική διαδρομή στην Ελλάδα από τον μεγάλο Τριεστίνο αναρριχητή Emilio Comici μαζί με την τότε σύντροφό του, την signora Anna Escher. Η διαδρομή "Comici - Escher" είναι σήμερα μια από τις πιο κλασικές διαδρομές του πεδίου, με δεκάδες επαναλήψεις κάθε χρόνο.

Πρόσβαση

Η μεγάλη έκταση του βουνού αλλά και η ύπαρξη πολλών πόλεων, κωμοπόλεων, χωριών και δρόμων γύρω και μέσα σε αυτό, επιτρέπουν την οδική πρόσβαση από οποιαδήποτε κατεύθυνση. Οι επιλογές όμως των αναρριχητών είναι περιορισμένες και εξαρτώνται από τον προορισμό που έχουν επιλέξει, αλλά και το βάρος που κουβαλάνε. Γενικά πάντως η οδική πρόσβαση γίνεται από το Λιτόχωρο, το οποίο απέχει 400Χμ από την Αθήνα και 100Χμ από την Θεσσαλονίκη.

Από το Λιτόχωρο ξεκινάει δρόμος, συνολικού μήκους 18Χμ περίπου, ο οποίος διασχίζει όλη την βόρεια πλευρά της χαράδρας του Ενιπέα και τερματίζεται στην τοποθεσία Πριόνια. Αυτός ο δρόμος προσφέρεται για προσέγγιση των σημείων όπου ξεκινούν τα μονοπάτια για τις ορθοπλαγιές. Η ορθοπλαγιά της Ζηλνιάς βρίσκεται δίπλα από τον δρόμο αυτό, ο οποίος στην πραγματικότητα περνάει από πάνω της. Συγκεκριμένα, στα 6,5Χμ περίπου από το Λιτόχωρο υπάρχει χώρος στάθμευσης με κιόσκι, πάνω σε φουρκέτα του δρόμου, από όπου γίνεται η συνηθισμένη πρόσβαση στην ορθοπλαγιά. Για τις ορθοπλαγιές του Μύτικα, του Στεφανιού και του Σκολιού, η πρόσβαση απαιτεί διανυκτέρευση στο Οροπέδιο των Μουσών, το οποίο απέχει περίπου 6ω με τα πόδια (ή περισσότερο αν το βάρος του σακιδίου είναι μεγάλο). Υπάρχουν δυο μονοπάτια για το Οροπέδιο των Μουσών που ξεκινούν δίπλα από τον δρόμο. Το πρώτο ξεκινάει από την τοποθεσία Γκορτσιά ή Διασταύρωση η οποία απέχει περίπου 13Χμ από το Λιτόχωρο και διαθέτει χώρο στάθμευσης περιορισμένης χωρητικότητας, δίπλα από πρόχειρο στάβλο για μουλάρια. Το δεύτερο ξεκινάει από την τοποθεσία Πριόνια, στο τέλος του δρόμου και διαθέτει χώρο στάθμευσης για πολλά αυτοκίνητα καθώς και βρύση με πόσιμο νερό. Κάποιοι προτιμούν την ανάβαση από την Γκορτσιά γιατί είναι πιο ομαλή ενώ άλλοι επιλέγουν την ανάβαση από τα Πριόνια γιατί θεωρούν ασφαλέστερο το μέρος για το αυτοκίνητο λόγω της πολυκοσμίας που υπάρχει εκεί κατά τη διάρκεια της μέρας, αλλά και γιατί μετά από 3ω περίπου συναντούν το καταφύγιο "Σπήλιος Αγαπητός" που τους δίνει την δυνατότητα να πιουν ή να φάνε κάτι πριν συνεχίσουν. Σε περίπτωση μεταφοράς μεγάλου βάρους, η μόνη λύση είναι τα μουλάρια. Οι μουλαράδες του Λιτοχώρου μεταφέρουν καθημερινά προμήθειες στα καταφύγια και πάντα βρίσκουν χώρο για κάποιο σακίδιο, με την σχετική αμοιβή φυσικά, αρκεί η συνεννόηση να γίνει από την προηγούμενη μέρα. Τον χειμώνα η μόνη ασφαλής ανάβαση στο Οροπέδιο Μουσών είναι από την τοποθεσία Γκορτσιά, λόγω του κινδύνου των χιονοστιβάδων στον οποίο εκτίθεται κάποιος που ανεβαίνει από τα Πριόνια.

Διαμονή

Η ορθοπλαγιά της Ζηλνιάς έχει πολύ γρήγορη πρόσβαση με αυτοκίνητο, γι αυτό η καλύτερη ίσως λύση για διαμονή, είναι το Λιτόχωρο. Εκτός από την διαμονή σε ξενοδοχείο ή ενοικιαζόμενο δωμάτιο, υπάρχει λύση και για όσους προτιμούν το αντίσκηνο, αφού λίγες εκατοντάδες μέτρα μετά το γήπεδο του χωριού υπάρχουν πολλά λιβαδάκια δίπλα από το δρόμο, τέλεια για κατασκήνωση. Το μόνο πρόβλημα είναι ότι το αντίσκηνο δεν μπορεί να παραμείνει κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά μόνο για τη διανυκτέρευση. Το μεγάλο πλεονέκτημα όμως είναι η άμεση πρόσβαση στις ανέσεις του χωριού. Αν τώρα κάποιος θέλει να βρίσκεται ακόμη πιο κοντά στις διαδρομές, μπορεί να κατασκηνώσει στο λιβάδι του Χούτου, που δεν διαθέτει νερό, διαθέτει όμως αλεπούδες, φίδια και σαύρες που δεν αφήνουν τους κατασκηνωτές να πλήξουν. Το λιβάδι αυτό βρίσκεται πάνω στο μονοπάτι που κατηφορίζει ακριβώς δίπλα από το κιόσκι, μόλις 5λ με τα πόδια. Από εκεί μέχρι την βάση των διαδρομών είναι μόνο 5λ - 20λ.

Για αναρρίχηση στον Μύτικα, το Στεφάνι ή το Σκολιό η καλύτερη διαμονή είναι σε ένα από τα δυο καταφύγια του Οροπεδίου των Μουσών, ή η κατασκήνωση έξω από αυτά.

Χάρτες

Για τον Όλυμπο έχουν εκδοθεί πολλοί χάρτες αλλά οι πιο πρόσφατοι είναι οι ακόλουθοι:

  • Εκδόσεις Ανάβαση, Πεζοπορικός χάρτης Ολύμπου, Κλίμακα 1:25000, Έκδοση 2004, Συντεταγμένες σε μέτρα (ΕΓΣΑ87) και σε μοίρες (WGS84)
  • ΕΟΣ Αχαρνών, Πεζοπορικός χάρτης Ολύμπου, Κλίμακα 1:50000, Χωρίς συντεταγμένες
  • ΕΟΣ Αχαρνών, Πεζοπορικός χάρτης Ολύμπου, Κλίμακα 1:50000, Συντεταγμένες σε μοίρες (WGS84), Ένθετο στο περιοδικό Κορφές τ. 147 & τ. 148
  • Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού (ΕΟΤ), Πεζοπορικός χάρτης Ολύμπου, Κλίμακα 1:50000, Συντεταγμένες σε μέτρα (ΕΓΣΑ87) και σε μοίρες (WGS84)

Ζηλνιά

Η ορθοπλαγιά της Ζηλνιάς βρίσκεται στην έξοδο του φαραγγιού του Ενιπέα και είναι ορατή από το Λιτόχωρο. Η κορφή της βρίσκεται σε υψόμετρο 900μ.

Ο χαρακτήρας της ορθοπλαγιάς είναι μικτός, δηλαδή υπάρχουν από παραδοσιακές γραμμές χωρίς ασφάλειες μέχρι πολύ καλά ασφαλισμένες αθλητικές διαδρομές.

Το πεδίο, κυρίως λόγω της εύκολης πρόσβασης, είναι αρκετά δημοφιλές. Αυτό έχει οδηγήσει στο άνοιγμα δεκάδων διαδρομών, από τις οποίες όμως πολλές έχουν "στριμωχτεί" ανάμεσα σε παλιότερες και άλλες δεν αποτελούν ολοκληρωμένες διαδρομές αλλά παραλλαγές παλιότερων. Αλλά και διαδρομές που ανοίχτηκαν με παραδοσιακά μέσα, όπως η "Γουναρίδη - Γεωργιάδη" (ή "Κλασική"), έχουν ασφαλιστεί με αρκετές πλακέτες, δίνοντας πλέον την αίσθηση αθλητικών διαδρομών.

Ο γενικός προσανατολισμός της ορθοπλαγιάς είναι νότιος και αυτό κάνει πολύ δύσκολο το σκαρφάλωμα το Καλοκαίρι. Ορισμένες διαδρομές όμως βρίσκονται στη σκιά το πρωί και άλλες μετά το μεσημέρι, οπότε είναι δυνατή μια προσπάθεια σ' αυτές.

Η πρόσβαση παλιά γινόταν με τα πόδια από το Λιτόχωρο, ακολουθώντας το μονοπάτι που ξεκινάει από την ταβέρνα στη θέση Μύλοι (πίσω από το νεκροταφείο του χωριού) και κατευθύνεται προς τα Πριόνια ακολουθώντας την αριστερή πλαγιά, απέναντι από τη Ζηλνιά. Μετά από λίγο, περνώντας στην απέναντι όχθη, ανηφορίζει προς τις διαδρομές ή προς το λιβάδι του Χούτου που βρίσκεται πίσω από χαρακτηριστική βελόνα. Οι πρώτες διαδρομές όπως η "Μποτίνη - Γουναρίδη" και η "Γουναρίδη - Γεωργιάδη", όταν ανοίχτηκαν αλλά και στις πρώτες επαναλήψεις τους, άρχιζαν από το ύψος σχεδόν του Ενιπέα και ακολουθούσαν διάφορα εύκολα σπιρούνια μέχρι τη βάση του κυρίως τοίχου, όπου τώρα πλέον ξεκινούν όλες οι διαδρομές.

Για την πρόσβαση στην βάση των διαδρομών, ακριβώς δίπλα από το κιόσκι κατηφορίζει μονοπάτι που σε 5λ περίπου βγάζει στο λιβάδι του Χούτου και από εκεί μέχρι την βάση των διαδρομών είναι μόνο 5λ - 20λ. Πάντως, υπάρχει και η δυνατότητα κατάβασης με ραπέλ από τη διαδρομή "Καλοκαιρινό βύσμα". Το ραπέλ αυτό ξεκινάει από δέντρο κάτω από το κιόσκι, αλλά καλό είναι να αποφεύγεται αφού περνάει από σαθρά τμήματα, δημιουργώντας μεγάλους κινδύνους για την ασφάλεια αυτών που κάνουν ραπέλ αλλά και όσων διασχίζουν το μονοπάτι που περνάει ακριβώς από κάτω. Από τις εξόδους των διαδρομών μέχρι το κιόσκι είναι το πολύ 10λ.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορεί κανείς να επικοινωνεί με τον ΕΟΣ Λιτοχώρου στο τηλέφωνο +30 2352084544. Αν υπάρξει ανάγκη μεταφοράς με ταξί, το τηλέφωνο των ΤΑΞΙ Λιτοχώρου είναι +30 2352082333. Τα τηλέφωνα του Κέντρου Υγείας Λιτοχώρου είναι +30 2352022222 και +30 2352022223. Στην περιοχή των διαδρομών υπάρχει πολύ καλό σήμα για τα κινητά τηλέφωνα, τα οποία σε περίπτωση ατυχήματος μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κλήση βοήθειας.

Μαυρόλογγος

Ο Μαυρόλογγος είναι το δασωμένο τμήμα της βόρειας πλαγιάς του Καλόγερου, στην δεξιά πλευρά του φαραγγιού που διασχίζουν το ρέμα Μαυρόλογγος και ο ποταμός Ενιπέας.

Η πρόσβαση στην ορθοπλαγιά του Μαυρόλογγου γίνεται ακολουθώντας το μονοπάτι από Πριόνια για Λιτόχωρο. Μετά από λίγο (10λ), το μονοπάτι συναντά ένα χωματόδρομο. Από το σημείο αυτό περνά απέναντι από το ποτάμι στα δεξιά και ανεβαίνει απότομη κοίτη χειμάρρου, την οποία αφήνει λίγο πιο πάνω για να πέσει σε μία άλλη κοίτη αριστερά της. Την ακολουθεί ίσα πάνω και μετά αριστερά έως το φυσικό της αδιέξοδο και την αρχή της ορθοπλαγιάς. Η πρόσβαση από τα Πριόνια έως τη βάση της ορθοπλαγιάς είναι 2ω:30λ.

Η έξοδος της ορθοπλαγιάς είναι κάτω από το Λιβαδάκι, όπου και υπάρχει καταφύγιο ανάγκης. Η επιστροφή από εκεί γίνεται ακολουθώντας προς τα δυτικά το μονοπάτι που οδηγεί στη βρύση Πηγαδούλι, όπου και συναντά το μονοπάτι που κατεβαίνει από το Καταφύγιο Α "Σπήλιος Αγαπητός" προς τα Πριόνια.

Η ορθοπλαγιά και η περιοχή γενικότερα είναι πανέμορφη με πολύ καλό βράχο. Εντυπωσιάζει η βλάστηση και η αγριάδα της περιοχής καθώς και η έντονη αίσθηση απομόνωσης. Υπάρχει όμως πρόβλημα νερού γι αυτό ίσως απαιτούνται αρκετές ημέρες για μια αναρρίχηση σ' αυτήν.

Μύτικας

Ο Μύτικας αποτελείται ουσιαστικά από τρεις πύργους, τον κυρίως Μύτικα, τον Παραμύτικα και την Ταρπυία. Οι πύργοι αυτοί χωρίζονται μεταξύ τους στην βορειοδυτική πλευρά με βαθιά σχίσματα - λούκια. Η κορυφή του κυρίως πύργου του Μύτικα, είναι και η ψηλότερη κορυφή των Ελληνικών βουνών.

Για αναρρίχηση στον Μύτικα, η καλύτερη διαμονή είναι σε ένα από τα δυο καταφύγια του Οροπεδίου των Μουσών, ή η κατασκήνωση έξω από αυτά. Από τα καταφύγια, η πρόσβαση μέχρι την βάση της ΒΔ. Ορθοπλαγιάς του Μύτικα γίνεται ακολουθώντας το μονοπάτι για τις Πόρτες (ονομασία του αυχένα Στεφανιού - Τούμπας) προς τα νοτιοδυτικά και μετά με τραβέρσα κάτω από την Δ. Ορθοπλαγιά του Στεφανιού. Χρειάζεται όμως προσοχή γιατί υπάρχει κίνδυνος από πέτρες που πέφτουν από τις κορφές. Η διάρκεια της πρόσβασης είναι 20λ περίπου.

Η επιστροφή προς τα καταφύγια μετά την ολοκλήρωση μιας διαδρομής στο Μύτικα γίνεται με κατάβαση μέσα από το καλά σηματοδοτημένο λούκι προς τα ανατολικά, από τη βάση του οποίου περνάει το μονοπάτι που οδηγεί βόρεια και τραβερσάρει κάτω από την ανατολική ορθοπλαγιά του Στεφανιού, μέχρι τις Πόρτες και από εκεί ανατολικά μέχρι τα καταφύγια του Οροπεδίου των Μουσών. Η διάρκεια της επιστροφής είναι 40λ περίπου.

Σκολιό

Για αναρρίχηση στο Σκολιό, η καλύτερη διαμονή είναι σε ένα από τα δυο καταφύγια του Οροπεδίου των Μουσών, ή η κατασκήνωση έξω από αυτά. Από τα καταφύγια, η πρόσβαση μέχρι την βάση της Β. Ορθοπλαγιάς του Σκολιού γίνεται από τον αυχένα Στεφανιού - Τούμπας. Από εκεί, ο ποιο συνηθισμένος δρόμος είναι η τραβέρσα κάτω από το Στεφάνι και τον Μύτικα. Χρειάζεται όμως προσοχή γιατί πάντα υπάρχει κίνδυνος από πέτρες που πέφτουν από τις κορφές καθώς επίσης και από χιονούρες που παραμένουν μέχρι αργά το καλοκαίρι κάτω από τον Παραμύτικα και στην βάση του Σκολιού. Μετά τον Παραμύτικα, η κατάβαση προς την σάρα του Σκολιού γίνεται με εύκολη καταρρίχηση από πέρασμα (III, 6μ) ή με ένα μικρό ραπέλ από βύσμα που δεν είναι όμως εύκολα εμφανές. Η διάρκεια αυτής της πρόσβασης είναι 1ω περίπου. Εναλλακτικός δρόμος είναι το σημαδεμένο μονοπάτι που ξεκινάει από τον αυχένα Στεφανιού - Τούμπας και κατηφορίζει προς τα δεξιά με τελικό προορισμό τον πάτο των Καζανιών. Ο δρόμος αυτός, όχι μόνο αποφεύγει τις λιθοπτώσεις, αλλά επί πλέον είναι ίσως και ο ασφαλέστερος για χειμερινή πρόσβαση, αφού η πλαγιά κάτω από το Στεφάνι και τον Μύτικα έχει μεγάλη κλίση και σε συνδυασμό με παγωμένο ή ασταθές χιόνι, δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους τον χειμώνα για πτώση ή χιονοστιβάδα. Η διάρκεια αυτής της πρόσβασης είναι από 1ω έως 2ω, ανάλογα με τον τελικό προορισμό κάτω από την ορθοπλαγιά του Σκολιού. Γενικά, για διαδρομές από το αριστερό άκρο μέχρι τη μέση της ορθοπλαγιάς συμφέρει ο πρώτος δρόμος, ενώ για τις υπόλοιπες και κυρίως τις χειμερινές, ο δεύτερος δρόμος.

Η προτιμότερη επιστροφή προς τα καταφύγια μετά την ολοκλήρωση μιας διαδρομής στο Σκολιό είναι μέσω της Σκάλας και του Μύτικα. Συγκεκριμένα, από το Σκολιό ξεκινάει ομαλό και εμφανές μονοπάτι προς τα ανατολικά με προορισμό την Σκάλα. Από εκεί, καλά σηματοδοτημένο αναρριχητικό μονοπάτι (Κακόσκαλα) οδηγεί βόρεια, αρχικά στην κορυφή του Παραμύτικα και στη συνέχεια στην κορυφή του Μύτικα. Η κατάβαση από τον Μύτικα γίνεται μέσα από το καλά σηματοδοτημένο λούκι προς τα ανατολικά. Η διάρκεια της επιστροφής είναι από 60λ μέχρι 90λ.

Στεφάνι

Για αναρρίχηση στο Στεφάνι, προσφέρονται για διαμονή τα δυο καταφύγια του Οροπεδίου των Μουσών, ή η κατασκήνωση έξω από αυτά. Από τα καταφύγια, η πρόσβαση μέχρι την βάση της Δ. Ορθοπλαγιάς του Στεφανιού γίνεται ακολουθώντας το μονοπάτι για τις Πόρτες προς τα νοτιοδυτικά. Οι πόρτες βρίσκονται ακριβώς στην βόρεια κόψη του Στεφανιού. Από εκεί, το μονοπάτι κάτω από την Δ. Ορθοπλαγιά του Στεφανιού που οδηγεί προς τη ΒΔ. Ορθοπλαγιά του Μύτικα, περνάει από τη βάση όλων των διαδρομών. Χρειάζεται προσοχή στις πέτρες που πέφτουν από τις κορφές. Η διάρκεια της πρόσβασης είναι από 5λ έως 15λ. Για τις διαδρομές της Α. Ορθοπλαγιάς του Στεφανιού, αν αυτές βρίσκονται προς τα δεξιά, η πρόσβαση γίνεται από τις Πόρτες, ενώ στις άλλες οδηγεί το μονοπάτι που από τις Πόρτες κινείται νότια και περνάει κάτω από τη βάση της Α. Ορθοπλαγιάς, διασχίζοντάς την, με προορισμό τον Μύτικα. Από το μονοπάτι αυτό, μια εκνευριστική αλλά σύντομη ανάβαση στη σάρα, οδηγεί στις διαδρομές. Η διάρκεια κι αυτής της πρόσβασης είναι από 5λ έως 15λ.

Η επιστροφή προς τα καταφύγια μετά την ολοκλήρωση μιας διαδρομής στο Στεφάνι, γίνεται κυρίως με δυο τρόπους. Ο πρώτος είναι με 5 ραπέλ από τη διαδρομή "Comici - Escher" στην Α. Ορθοπλαγιά, που διαθέτει ρελέ εξοπλισμένα με κρίκους. Καλό είναι όμως να αποφεύγεται αυτός ο τρόπος, γιατί η ανάκληση των σχοινιών ρίχνει πολλές πέτρες στους αναρριχητές αλλά και σε όσους διασχίζουν το μονοπάτι κάτω από την ορθοπλαγιά. Ο δεύτερος τρόπος είναι από την έξοδο των διαδρομών να γίνει τραβέρσα της κορυφογραμμής προς τα νοτιοανατολικά, μέχρι το νότιο λούκι. Το λούκι είναι καλά σηματοδοτημένο και η κατάβασή του εύκολη, ενώ από τη βάση του περνάει το μονοπάτι που οδηγεί βόρεια και τραβερσάρει κάτω από την Α. Ορθοπλαγιά του Στεφανιού, μέχρι τις Πόρτες και από εκεί ανατολικά μέχρι τα καταφύγια του Οροπεδίου των Μουσών. Η διάρκεια της επιστροφής είναι από 30λ μέχρι 50λ.

Χότζα

Η Χότζα (2589μ) βρίσκεται νοτιοανατολικά του Μύτικα και η βορειανατολική ορθοπλαγιά της δεσπόζει στο βάθος του οροπεδίου της Μικρής Γούρνας (2350μ). Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η ορθοπλαγιά αυτή αποτελεί ένα απομονωμένο αναρριχητικό πεδίο με υψομετρικές διαφορές 200μ - 250μ και ξεκάθαρες γραμμές χιονιού, πάγου και μικτών.

Το χειμώνα, η ορθοπλαγιά είναι προσβάσιμη από το ρέμα του Ξερολακκίου με 4ω περπάτημα (ανάλογα με τις συνθήκες χιονιού), ενώ με ορειβατικά σκι ή χιονορακέτες η πρόσβαση γίνεται συντομότερα. Η μορφολογία της περιοχής δίνει τη δυνατότητα για πραγματοποίηση περισσότερων από μία διαδρομές ανά ημέρα, ενώ το οροπέδιο ενδείκνυται για χειμερινή κατασκήνωση δύο ή περισσότερων ημερών.

Χριστάκης

Ο Χριστάκης (2707μ) βρίσκεται ανατολικά του Μύτικα και, ιδιαίτερα το χειμώνα, η πρόσβαση μπορεί να γίνει αφήνοντας το αυτοκίνητο στη τσιμεντένια στέρνα στη στροφή για το ρέμα Ναούμ, επάνω στο Ξερολάκκι. Από εκεί, ακολουθώντας στα δεξιά τη ρεματιά του Ξερολακκιού, ένα ήπιας κλίσης πεδίο οδηγεί σε 3,5ω στο καταφύγιο ανάγκης στη Μεγάλη Γούρνα, κάτω από το Χριστάκη. Από το καταφύγιο αυτό, το διάσελο Χριστάκη - Σκολιού είναι 40λ.

Καταφύγια

Στον Όλυμπο υπάρχουν πολλά καταφύγια, άλλα μεγάλα και οργανωμένα και άλλα χρήσιμα μόνο για την κάλυψη εκτάκτων αναγκών πεζοπόρων ή αναρριχητών.

Το Καταφύγιο Α "Σπήλιος Αγαπητός" ανήκει στην ΕΟΟΑ και βρίσκεται στην θέση Μπαλκόνι σε υψόμετρο 2100μ και λειτουργεί από αρχές Ιουνίου έως τέλη Οκτωβρίου. Διαθέτει 100 κρεβάτια, θέρμανση και οργανωμένη κουζίνα. Το τηλέφωνο επικοινωνίας είναι +30 2352081800, χρήσιμο ακόμη και για επικοινωνία με το Καταφύγιο Γ και το Καταφύγιο ΣΕΟ τα οποία δεν διαθέτουν τηλέφωνο. Η πρόσβαση στο καταφύγιο αυτό γίνεται από τα Πριόνια σε 3ω και αποτελεί την κύρια επιλογή των πεζοπόρων που θέλουν να ανέβουν στις κορφές ή να περπατήσουν στα μονοπάτια.

Το Καταφύγιο Β "Βρυσοπούλες" ανήκει στην ΕΟΟΑ και βρίσκεται στην θέση Βρυσοπούλες σε υψόμετρο 1800μ, μέσα στο στρατόπεδο ΚΕΟΑΧ. Διαθέτει 60 κρεβάτια, θέρμανση και οργανωμένη κουζίνα. Το τηλέφωνο επικοινωνίας είναι +30 2410226137. Η πρόσβαση στο καταφύγιο αυτό γίνεται από την Ελασσόνα με χωματόδρομο και είναι χρήσιμο το χειμώνα για ορειβατικό σκι ή πεζοπορικές αναβάσεις στις κορφές.

Το καταφύγιο Γ "Χρήστος Κάκκαλος" ανήκει στην ΕΟΟΑ και βρίσκεται στο Οροπέδιο Μουσών σε υψόμετρο 2680μ και λειτουργεί από αρχές Ιουνίου έως τέλη Οκτωβρίου, ενώ κατά τους χειμερινούς μήνες από αρχές Ιανουαρίου έως τέλη Απριλίου λειτουργεί μόνο μετά από συνεννόηση με τους διαχειριστές. Διαθέτει 25 κρεβάτια, θέρμανση και οργανωμένη κουζίνα η οποία προσαρμόζεται στις ανάγκες και τα ωράρια των αναρριχητών. Στο καταφύγιο υπάρχουν χάρτες με όλα τα μονοπάτια, σκίτσα αναρριχητικών διαδρομών καθώς και βιβλίο αναρριχητικής δράσης. Επίσης, πληθώρα αναρριχητικών υλικών (σχοινιά, κράνη, καρύδια, friends, κλπ) που διατίθενται σε αναρριχητές που μπορεί να τα έχουν ανάγκη. Η επικοινωνία μπορεί να γίνει τηλεφωνικά μέσω του Καταφυγίου Α, ή απ' ευθείας με τον διαχειριστή Μιχάλη Στύλλα στο τηλέφωνο +30 6937361689.

Το Καταφύγιο "Γιώσος Αποστολίδης" ανήκει στον ΣΕΟ Θεσσαλονίκης και βρίσκεται στο Οροπέδιο Μουσών σε υψόμετρο 2720μ και λειτουργεί από αρχές Ιουνίου έως τέλη Οκτωβρίου. Διαθέτει 90 κρεβάτια, θέρμανση και οργανωμένη κουζίνα. Η επικοινωνία μπορεί να γίνει τηλεφωνικά μέσω του Καταφυγίου Α ή μέσω του ΣΕΟ Θεσσαλονίκης στο τηλέφωνο 2310224710.

Τα δυο καταφύγια του Οροπεδίου Μουσών αποτελούν σχεδόν την αποκλειστική επιλογή των αναρριχητών που σκοπεύουν να σκαρφαλώσουν διαδρομές στον Μύτικα, το Στεφάνι και το Σκολιό. Η πρόσβαση σ' αυτά γίνεται κυρίως από τα δύο δημοφιλέστερα μονοπάτια που ξεκινούν από τις ανατολικές πλαγιές του βουνού και συγκεκριμένα από την τοποθεσία Γκορτσιά ή Διασταύρωση στα 960μ και από την τοποθεσία Πριόνια στα 1060μ μέσω του Καταφυγίου Α. Εναλλακτικά, η πρόσβαση μπορεί να γίνει από το ρέμα του Ξερολακκίου στη δυτική πλευρά του βουνού, ενώ μια πιο απομονωμένη διαδρομή αποτελεί η πρόσβαση από το Δίον κατά μήκος του ρέματος του Ορλιά. Στο οροπέδιο υπάρχει δυνατότητα επικοινωνίας με κινητό τηλέφωνο μόνο από ορισμένα σημεία.

Το Καταφύγιο "Δημήτρης Μπουντόλας" βρίσκεται στη θέση Σταυρός σε υψόμετρο 930μ και λειτουργεί όλο το χρόνο αφού βρίσκεται δίπλα από το δρόμο και λίγα μόλις χιλιόμετρα έξω από το Λιτόχωρο. Διαθέτει 35 κρεβάτια, θέρμανση και οργανωμένη κουζίνα. Η επικοινωνία μπορεί να γίνει τηλεφωνικά μέσω του ΕΟΣ Θεσσαλονίκης στο τηλέφωνο 2310278288. Πρόκειται για ένα καταφύγιο που δεν προσφέρει τίποτα στους αναρριχητές, αντίθετα μάλιστα, λόγω της θέσης του, γεμίζει από ανθρώπους που έχουν ελάχιστη σχέση με το βουνό.

Καταφύγια ανάγκης

Καταφύγια ανάγκης υπάρχουν στον Άγιο Αντώνιο, στον Χριστάκη, στο Λιβαδάκι και στα Πηγάδια. Η κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα καταφύγια αυτά είναι άγνωστη.

Ξημέρωμα στον Όλυμπο

Η κεντρική ορθοπλαγιά της Ζηλνιάς

Ο Δ. Αϊβαζίδης σκαρφαλώνει ένα όμορφο δίεδρο στη "Στιγμή της αλήθειας" στη Ζηλνιά

Ο Δ. Μαυρόπουλος στην τραβέρσα της "Στιγμής της αλήθειας" στη Ζηλνιά, με θέα το Λιτόχωρο

Το φαράγγι του Ενιπέα όπως φαίνεται από τη Ζηλνιά

Γεράκι στα βράχια της Ζηλνιάς

Πεταλούδα της Ζηλνιάς

Πηγή: Δ. Μαυρόπουλος, Ανεβαίνοντας, Κορφές, Δ. Μπουντόλας - Αναρριχητικός Οδηγός Ζηλνιάς
Φωτογραφίες: Δ. Αϊβαζίδης, Δ. Μαυρόπουλος
Μετάφραση:
Επιμέλεια: Routes.gr
Περιοχή: Όλυμπος
Τοποθεσία:
Δημοσίευση: 2003-05-01
Τροποποίηση: 2012-11-12