Τύμφη

Rock, Mixed, Traditional

Το ορεινό συγκρότημα της Τύμφης οριοθετείται στα βόρεια από τον ποταμό Αώο, στα δυτικά από τον ποταμό Βοϊδομάτη, και προς τα νότια από το ρέμα Γυφτόκαμπος που στη συνέχεια μετονομάζεται σε Σκαμνελιώτικο ρέμα πριν συναντήσει τον Βοϊδομάτη.

Οι κορυφές του συγκροτήματος με αναρριχητικό ενδιαφέρον είναι ο Λάπατος (2251μ), η Νταβάλιστα, ο Πλόσκος (2377μ), η Γκαμήλα I (2497μ), η Γκαμήλα II (2480μ), ο Καρτερός (2478μ), τα Μεγάλα Λιθάρια (2467μ), η Τσούκα Ρόσσα (2377μ), η Γκούρα (2466μ), η Αστράκα (2436μ), οι Πύργοι του Πάπιγκου και η Χαράδρα του Βίκου.

Στην περιοχή πραγματοποιούνται αναρριχητικές διαδρομές από το 1955. Η πρώτη καταγεγραμμένη διαδρομή σκαρφαλώθηκε στις 7-8/6/1956 από τους Γιώργο Μιχαηλίδη - Γιώργο Ξανθόπουλο στην ορθοπλαγιά της Γκαμήλας I. Στον ίδιο πύργο, στις 25-26/8/1960 σκαρφαλώθηκε το κεντρικό πιλιέ από τους Guido Magnone - Σπύρο Αντύπα. Η επιλογή του διάσημου G. Maqnone να ανοίξει διαδρομή στην Γκαμήλα, έκανε γνωστό το πεδίο στην Ελλάδα και την Ιταλία. Έτσι, το 1964 επισκέφτηκε την Τύμφη ομάδα Ιταλών αναρριχητών αποτελούμενη από τους S. Dalla Porta Xidias, B. di Beaco, V. Zechini, W. Mejak, F. d' Urso, S. Glavina και άλλους, ανοίγοντας μια σειρά από διαδρομές. Αμέσως μετά, ο Spiro Dalla Porta Xidias (ο οποίος ήταν Ελληνικής καταγωγής), έγραψε ένα βιβλίο για τα Ελληνικά βουνά με τίτλο "Sui Monti Della Grecia Immortale" στο οποίο υπάρχουν τεχνικές περιγραφές των διαδρομών που άνοιξαν, χωρίς όμως σκίτσα και φωτογραφίες.

Ο βράχος του συγκροτήματος είναι ασβεστόλιθος με μέτρια ποιότητα, ενώ υπάρχουν και ζώνες εξαιρετικά σαθρού βράχου.

Απαραίτητα υλικά για την επανάληψη διαδρομών είναι μια πλήρης σειρά καρύδια, μια πλήρης σειρά friends και μερικά καρφιά, αφού οι περισσότερες διαδρομές έχουν ανοιχτεί πριν πολλά χρόνια με ελάχιστα μόνιμα καρφιά που τώρα είναι σε πολύ κακή κατάσταση.

Αστράκα

Ο όγκος της Αστράκας βρίσκεται στα δυτικά του συγκροτήματος της Τύμφης και οι ορθοπλαγιές της έχουν προσανατολισμό από ΒΑ μέχρι ΒΔ.

Το χωριό Μεγάλο Πάπιγκο, απέχει 61Χμ από τα Ιωάννινα και διαθέτει ξενώνες και ενοικιαζόμενα δωμάτια για διαμονή, όπως και πολύ καλό φαγητό. Το χωριό Μικρό Πάπιγκο, απέχει 4 χιλιόμετρα από το Μεγάλο Πάπιγκο και επίσης διαθέτει ξενώνες και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Ανάμεσα στα δυο χωριά, υπάρχει ένα μικρό φαράγγι που διασχίζει το ρέμα Ποτίστρες σχηματίζοντας λιμνούλες, τις "Κολυμπήθρες", κατάλληλες για κολύμπι μετά από μια κουραστική διαδρομή, αλλά και προσφέροντας ένας ιδανικό τόπο για μια διανυκτέρευση με υπνόσακο.

Το μονοπάτι για το καταφύγιο της Αστράκας ξεκινά από το Μικρό Πάπιγκο και είναι σηματοδοτημένο. Κινείται με ανατολική κατεύθυνση και οδηγεί σε 3ω στο καταφύγιο της Αστράκας περνώντας από τέσσερις πηγές. Το καταφύγιο βρίσκεται πολύ κοντά στο διάσελο της Αστράκας, σε υψόμετρο 1950μ περίπου, και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση για εξορμήσεις στις γύρω κορυφές.

Βορειοανατολικά του καταφυγίου σχηματίζεται ένα οροπέδιο σε υψόμετρο περίπου 1750μ, που έχει ονομαστεί Λάκκα Τσουμάνη, αφού εκεί βρίσκεται η στάνη της οικογένειας Τσουμάνη. Σ' αυτήν φτάνει κανείς από το καταφύγιο σε 20λ. Εκεί σχηματίζονται μικρές λίμνες, που αργά το καλοκαίρι ξεραίνονται. Η μεγαλύτερη είναι η Ξερόλουτσα. Διασχίζοντας το οροπέδιο με βορειοανατολική κατεύθυνση και περνώντας από μια πηγή, μετά από 1ω και σε υψόμετρο 2050μ περίπου, υπάρχει η διάσημη Δρακόλιμνη, στα νερά της οποίας ζουν οι τρίτωνες (triturus alpestris) που επιβιώνουν το χειμώνα πέφτοντας σε χειμερία νάρκη.

Για την κορυφή της Γκαμήλας I απαιτείται 2ω πεζοπορία από το καταφύγιο. Το μονοπάτι περνά από τη Λάκα Τσουμάνη και στη βάση της Αστράκας συναντά μια πηγή, τη Ρωμιόβρυση. Μετά συνεχίζει προς τα ανατολικά για να περάσει από το διάσελο ανάμεσα στην Αστράκα και τον Πλόσκο στα 1950μ και τελικά κινείται βορειοανατολικά για να καταλήξει στην κορυφή.

Η πρόσβαση στην ΒΑ. Ορθοπλαγιά της Αστράκας γίνεται από το καταφύγιο, ανεβαίνοντας αρχικά τη ράχη προς την κορφή της Αστράκας και μετά μόλις αυτή φτάνει κάτω από την ορθοπλαγιά, κάτω αριστερά (15λ). Μετά τραβέρσα στην βάση της ορθοπλαγιάς μέχρι τις διαδρομές (5λ - 30λ).

Η πρόσβαση στην ΒΔ. Ορθοπλαγιά της Αστράκας γίνεται από το καταφύγιο, κατεβαίνοντας το μονοπάτι που οδηγεί στο Πάπιγκο, μέχρι τις διαδρομές (15λ - 30λ).

Η επιστροφή προς το καταφύγιο από την κορυφή γίνεται εύκολα από το βορειοδυτικό λούκι (1ω). Το χειμώνα έχει κλίση 35° αλλά χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή αφού συχνά είναι εκτεθειμένο σε μεγάλες κορνίζες.

Καλές και σταθερές συνθήκες για τις χειμερινές διαδρομές της Αστράκας είναι από αρχές Μαρτίου μέχρι τέλη Απριλίου. Ορισμένες γραμμές μάλιστα ("Κρεμ καραμελέ", "Λούκι Πρωτομαγιάς") έχουν ανοιχτεί αρχές Μαΐου με τέλειες συνθήκες.

Λάπατος

Η πρόσβαση στην ορθοπλαγιά του Λάπατου γίνεται από το καταφύγιο της Αστράκας και διαρκεί περίπου 1ω.

Γκαμήλα

Η ορθοπλαγιά της Γκαμήλας, με γενικό προσανατολισμό ΒΑ, αποτελείται ουσιαστικά από μια σειρά πύργους, οι οποίοι, από τα βορειοδυτικά προς τα νοτιονατολικά, ονομάζονται Λάπατος, Νταβάλιστα, Πλόσκος, Γκαμήλα I, Γκαμήλα II, Καρτερός, Πρόδρομος, Πύργος 2440, Τεργέστη.

Η πρόσβαση στην ορθοπλαγιά της Γκαμήλας γίνεται κυρίως από τέσσερα σημεία, την Κόνιτσα, το Βρυσοχώρι, το Τσεπέλοβο και το Πάπιγκο:

  • Από Κόνιτσα - Μονή Στομίου - Κοπάνες μέχρι βάση Γκαμήλας II είναι περίπου 6ω πεζοπορία σε καλό μονοπάτι. Αυτή είναι η συνηθέστερη πρόσβαση, ειδικά αν χρησιμοποιηθεί μουλάρι για μεταφορά υλικών μέχρι την βάση.
  • Από Βρυσοχώρι - Νεραϊδόβρυση - Λούτσα - Κοπάνες μέχρι βάση Γκαμήλας II είναι περίπου 8ω πεζοπορία. Καλό μονοπάτι υπάρχει μέχρι τη Λούτσα.
  • Από Τσεπέλοβο - διάσελο Καρτερού μέχρι βάση Γκαμήλας II είναι περίπου 7ω πεζοπορία. Το μονοπάτι μέχρι τον Καρτερό είναι μέτριας ποιότητας.
  • Από Πάπιγκο - καταφύγιο Αστράκας - διάσελο Καρτερού μέχρι βάση Γκαμήλας II είναι περίπου 8ω πεζοπορία σε καλό μονοπάτι.

Η κατασκήνωση γίνεται συνήθως κάτω από την ορθοπλαγιά, όπου δεν υπάρχουν πηγές νερού, αλλά σχεδόν όλο το καλοκαίρι υπάρχουν χιονούρες που μπορούν να δώσουν νερό. Ένα κατάλληλο σημείο για κατασκήνωση είναι μεταξύ Γκαμήλας I και Γκαμήλας II, κοντά σε μια στάνη. Ένα άλλο σημείο για διανυκτέρευση χωρίς αντίσκηνο είναι κάτω από αρνητικό βράχο στη βάση της ορθοπλαγιάς της Γκαμήλας I. Τέλος, για σκαρφάλωμα σε διαδρομές της Γκαμήλας II ή των ανατολικών πύργων, συμφέρει και η διανυκτέρευση στη σάρα κάτω από την ορθοπλαγιά.

Η επιστροφή από την κορυφογραμμή της Γκαμήλας προς την βάση της, γίνεται από το διάσελο Καρτερού - Γκαμήλας II. Έτσι, για την επιστροφή από την κορυφή της Γκαμήλας II μέχρι τη βάση της χρειάζονται περίπου 30λ και από την κορυφή της Γκαμήλας I μέχρι τη βάση της χρειάζεται περίπου 1ω.

Οι αναρριχητές προτιμούν την ανάβαση από Κόνιτσα και διανυκτέρευση στη βάση της Γκαμήλας II (6ω), από όπου μπορούν να σκαρφαλώνουν διαδρομές στις ορθοπλαγιές της Γκαμήλας και να επιστρέφουν από το διάσελο Καρτερού ξανά στο ίδιο σημείο. Αλλά η επιλογή αυτή έχει το μειονέκτημα της έλλειψης νερού. Έτσι, μια δεύτερη επιλογή τους είναι να ανέβουν από το Πάπιγκο στο καταφύγιο της Αστράκας και από εκεί να έχουν την δυνατότητα αναρρίχησης στην Γκαμήλα (3ω πρόσβαση) αλλά και στην Αστράκα (20λ). Αυτή είναι και η καταλληλότερη επιλογή για το χειμώνα και απαιτούνται 3ω - 5ω για πρόσβαση από το καταφύγιο της Αστράκας προς το λούκι του Καρτερού (ανατολικά της Γκαμήλας II), κατάβαση από το λούκι μέχρι τη βάση των πύργων και τραβέρσα κάτω από τις ορθοπλαγιές της Γκαμήλας. Για την πρόσβαση υπάρχει και συντομότερος δρόμος, με ραπέλ από το λούκι ανάμεσα στις κορφές Πλόσκος και Γκαμήλα I. Το λούκι που έχει εξοπλιστεί είναι το αριστερό, όπως φαίνεται από το καταφύγιο της Αστράκας και διαθέτει 4 ρελέ σημαδεμένα με κόκκινο χρώμα για ραπέλ (35μ, 60μ, 50μ, 45μ) μέχρι την σάρα στην βάση της ορθοπλαγιάς. Τα δυο χαμηλότερα ρελέ, αν υπάρχει μεγάλη χιονούρα, μπορεί να μην είναι ορατά. Η χρήση κράνους μέσα στο λούκι είναι απαραίτητη.

Καλές συνθήκες για τις χειμερινές διαδρομές της Γκαμήλας είναι από αρχές Φεβρουαρίου μέχρι τέλη Απριλίου.

Οι ορθοπλαγιές της Γκαμήλας είναι από τις πιο απομονωμένες των Ελληνικών βουνών, γι αυτό σε περίπτωση ατυχήματος η ενεργοποίηση των ομάδων διάσωσης είναι δύσκολη και χρονοβόρα. Γι αυτό οι αναρριχήσεις στην περιοχή αυτή είναι προτιμότερο να γίνονται από ομάδες αναρριχητών και όχι από μεμονωμένες σχοινοσυντροφιές.

Γκούρα

Η πρόσβαση στην ορθοπλαγιά της Γκούρας γίνεται από το χωριό Σκαμνέλι και διαρκεί περίπου 3ω.

Νταβάλιστα

Η πρόσβαση στην ορθοπλαγιά της Νταβάλιστας γίνεται σε 5ω από την Κόνιτσα ακολουθώντας το μονοπάτι για Δρακόλιμνη ή από το μονοπάτι της Καλύβας.

Υπάρχει νερό 10λ μακριά από τη βάση της ορθοπλαγιάς, στο ρέμα Γράβος που τρέχει όλο το χρόνο.

Πάπιγκο

Πάνω ακριβώς από το Μικρό Πάπιγκο ορθώνεται ένα εντυπωσιακό τοίχος από πύργους, με βορειοδυτικό προσανατολισμό, το οποίο συνεχίζει και κατά μήκος της κοιλάδας του Βοϊδομάτη, με νοτιοδυτικό προσανατολισμό. Ουσιαστικά οι πύργοι αυτοί ανήκουν στον ορεινό όγκο της Αστράκας, αλλά έχει επικρατήσει να αναφέρονται ως "Πύργοι του Πάπιγκου". Αναρριχήσεις έχουν αναφερθεί μόνο στο βορειοδυτικό τμήμα όπου η πρόσβαση από το χωριό είναι από 1ω έως 2ω. Η καλύτερη πρόσβαση για τους πύργους που βρίσκονται αριστερά είναι το μονοπάτι που οδηγεί στο καταφύγιο της Αστράκας. Μετά από 1ω περίπου, και ακριβώς στη δεύτερη από τις τέσσερις βρύσες του μονοπατιού, με οριζόντια τραβέρσα στη βάση των πύργων, είναι δυνατή η πρόσβασή τους.

Πλόσκος

Ο Πλόσκος σχηματίζει μια βόρεια, μικρή, αλλά ενδιαφέρουσα ορθοπλαγιά, παράλληλα με το μονοπάτι που ανεβαίνει από Ξερόλουτσα προς Δρακόλιμνη.

Τσούκα Ρόσσα

Η πρόσβαση στην Τσούκα Ρόσσα γίνεται από το δρόμο Γιάννενα - Κ. Ζαγόρι, μέχρι το Βρυσοχώρι που βρίσκεται κάτω από την Τσούκα Ρόσσα. Στο Βρυσοχώρι μπορούμε να έρθουμε και από Γρεβενά - Βασιλίτσα - Παλαιοσέλι - Γέφυρα Αώου ή Κόνιτσα - Παλαιοσέλι - Γέφυρα Αώου. Δυο χιλιόμετρα πριν το χωριό μπαίνουμε σε χωματόδρομο αριστερά και κατόπιν πιάνουμε χωματόδρομο δεξιά. Περνάμε ρέμα και κάνουμε αμέσως αριστερά. Ανηφορίζουμε, κάνουμε δεξιά φουρκέτα και μετά από 1Χμ φτάνουμε σε ξέφωτα ανάμεσα στις οξιές όπου κατασκηνώνουμε. Λίγο πιο κάτω (200μ) υπάρχει πηγή στ' αριστερά μας. Το σημαδεμένο μονοπάτι ξεκινά λίγο πριν τη πηγή, στην αρχή από τρακτερόδρομο και μας βγάζει ακριβώς στη βάση της ορθοπλαγιάς.

Κατάλληλη εποχή για βράχο είναι από τα τέλη Μαΐου έως τα τέλη Οκτωβρίου. Αν το μεγάλο ζωνάρι κρατά χιόνι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στις λιθοπτώσεις.

Για την επιστροφή υπάρχουν δυο επιλογές:

  • Από την κορυφή φεύγουμε ανατολικά ως το διάσελο της Γκούρας στα 2300μ. Από εκεί φεύγουμε δεξιά κάτω προς Λούτσα Κατσάνου - Νεραϊδόβρυση - κατασκήνωση (2 - 2,5 ώρες).
  • Από το διάζωμα υποχωρούμε από τ' αριστερά του με ραπέλ από δέντρο. Προσοχή στο τελευταίο ραπέλ γιατί είναι 50μ εναέριο. Πριν απ' αυτό υπάρχει μικρότερο 10μ που δεν πρέπει να το αγνοήσουμε γιατί θα βρεθούμε κρεμασμένοι.

Το κοντινότερο χωριό είναι το Βρυσοχώρι. Εκεί υπάρχουν ενοικιαζόμενα δωμάτια, φαγητό, ακόμα και μπαράκι.

Γεφύρι του Κόκκορη

Δίπλα στο δρόμο που οδηγεί από τα Γιάννενα στο Τσεπέλοβο, βρίσκεται ένα παλιό πέτρινο γεφύρι, το "Γεφύρι του Κόκκορη".

Ο "Πύργος του Κόκκορη" είναι ο πύργος δίπλα από το "Γεφύρι του Κόκκορη" και έχει ύψος περίπου 100μ. Το σκαρφάλωμα στον πύργο αυτό προσφέρει μια μοναδική εμπειρία και έχει κάτι από Μετέωρα. Στην κορυφή έχει τοποθετηθεί βιβλίο, όπως στα Μετέωρα, το οποίο είναι μια προσφορά του D. Hasse.

Ο "Πύργος του γάτου" βρίσκεται λίγο βαθύτερα στο ίδιο φαράγγι και έχει ύψος περίπου 70μ.

Γεφύρι του Μίσιου

Ο "Πύργος του Μίσιου" βρίσκεται δίπλα από το "Γεφύρι του Μίσιου" και έχει ύψος περίπου 70μ.

Ο "Πύργος των ψυχών" βρίσκεται κι αυτός δίπλα από το "Γεφύρι του Μίσιου".

Η Αστράκα

Η Αστράκα όπως φαίνεται από τη κορυφή Γκαμήλα I

Οι ορθοπλαγιές της Γκαμήλας

Η Γκαμήλα καθώς πέφτει πάνω της ο χειμωνιάτικος ήλιος

Πηγή: Κορφές, Ανεβαίνοντας, ΕΟΟΣ - Αναρριχητικός οδηγός Τύμφης 1994, ΕΟΟΣ - Αναρριχητικός οδηγός Αστράκας, Δ. Μαυρόπουλος
Φωτογραφίες: Δ. Μαυρόπουλος
Μετάφραση:
Επιμέλεια: Routes.gr
Περιοχή: Τύμφη
Τοποθεσία:
Δημοσίευση: 2003-05-01
Τροποποίηση: 2018-03-16